|
SIRIK DOMATES YETİŞTİRİCİLİĞİ
TOPRAK HAZIRLIĞI
1-Sulama: Toprağın iyi bir şekilde sürülmesi için, sürüm öncesi, ekim yapılacak arazinin her tarafı eşit ve bol sulanması gerekir.
2-Gübreleme: İyi yanmış hayvan gübresinden dönüme 4-5 ton verilmesi tavsiye edilir. Şayet hayvan gübresi verilmiyorsa, kimyasal gübreler verilmelidir. Toprak analizi yapılmamış ise dekara tavsiye edilen gübre miktarları aşağıdadır:
| N |
|
P |
|
K |
|
DEKARA |
| 18 |
|
46 |
|
0 |
|
75-100 Kg |
| 15 |
|
15 |
|
15 |
|
75-100 Kg |
3- Sürüm işlemleri: Bitki kökleri toprak içerisinde rahat hareket edebilmesi ve gelişebilmesi için, toprak tavının istenilen seviyeye ulaştığı esnada, çok iyi sürülmesi gerekir. Sürüm derinliği 30-50 cm arasında olması arzulanır.
4- Fide dikim mesafelerinin ayarlanması: Tavsiye edilen fide dikim mesafeleri 2 şekildedir.
a-) Çift sıralı ekim(tavalı ekim): dar sıra arası 80 cm geniş sıra arası 100 cm sıra üzeri mesafe ise 40-50 cm olmalıdır.
b-) Tek sıralı ekim: sıra arası mesafe 90 cm sıra üzeri 40-50 cm olmalıdır.
DOMATES YETİŞTİRME TOPRAKLARI
Yetiştiricilik yapılacak toprağın özelliğinin tam anlamı ile bilinmesi gerekir. Bu nedenle yetiştiricilik yapılacak arazinin toprak analizi yapılması gerekir.
Domates yetiştirilecek toprağın hafif olması arzu edilir. Tınlı, kumlu-tınlı karekter de fakat, mutlaka su yönünden geçirgen ve havalanması yeterli topraklar yetiştiriciliğe uygundur.
Ağır karekterli killi, tınlı-killi, su geçirgenliği zayıf havalanması zor olan topraklar yetiştiricilik için uygun değildir.
Toprakta bilinmesi gereken önemli unsurlar; toprak ph’sı ve toprak ec’si dir.
FİDE DÖNEMİ TOPRAK HASTALIKLARI
a- Mantari hastalıklar b- Nematod c- Zararlı böcekler d- Yabancı otlar
TOHUM EKİM ZAMANI
İç Anadolu şartlarında, Mayıs ayının ilk yarısında yapılacak dikimler için, tohum ekimleri 40-45 gün kadar önce yapılmalıdır. Bu durumda tohum ekimleri Mart ayının sonlarına doğru yapılmalıdır.
TOHUM ATIMI
Tohum atım harcı olarak torf kullanılmaktadır ve viyollere ekim yapılmaktadır. Ayrıca son yıllarda üreticiler, fide firmalarından fide olarak temin etmektedirler.
Tohum atımında dikkat edilecek hususlar şunlardır:
-Tohum atılacak torf sıcaklığı 20 derece ve nispi nem 65-70 arası olması gerekir. -Tohumlar en fazla 0.5-1 cm arası derinliğe atılmalıdır. Yüzlek ve derin atımdan kaçınılmalıdır.
TOHUM ÇİMLENDİRİLMESİ
Domates tohumlarında çimlenme süresi ve yüzdesi ortam veya torf, harç sıcaklığına göre değişmektedir. Buna göre,
| Sıcaklık (Derece) |
10 |
15 |
20 |
25 |
30 |
35 |
| Çimlenme Süresi (Gün) |
43 |
14 |
8 |
6 |
6 |
10 |
| Çimlenme Yüzdesi (%) |
82 |
98 |
98 |
97 |
83 |
46 |
FİDELERİN DİKİMİ
Daha önceden ayarlanan dikim aralıklarına fide dikim işlemi yapılır. Fide dikim işlemi yapılmadan önce, imkan var ise kök ve mantari hastalıkları önleyici ilaçlar kullanılmalıdır.
Fide dikiminde dikkat edilecek hususlar; - Fideler 3-4 gerçek yaprağa ulaştığında dikim yapılmalıdır. - Dikim yapılırken fide torfunun en üst kısmı ile toprak yüzeyi aynı hizada olması gerekir. - Fide dikimi kuzey-güney istikametinde yapılmalıdır. - Dikimden sonra mutlaka can suyu verilmelidir. - Fideler 40-50 cm boya ulaştığında ipe alınmalıdır.
SULAMA
Dikim esnasında yapılan sulamalardan sonra, bitki meyveye yatıncaya kadar çok az sulanır. Bu uygulama bitkinin kuvvetli kök gelişmesi yapması için gereklidir. İlk meyveler fındık büyüklüğünü aldığı dönemden itibaren normal sulamaya geçilir.
Sulamalar bitkinin yaşına, toprağın fiziksel özelliklerine, hava sıcaklığına, rutubet ve yağışlar dikkate alınarak yapılmalıdır. Ortalama 7-10 günde bir sulama gerektirir. Sulama zamanını tayinde en pratik yol, bitkinin kök bölgesindeki toprağın tavını kontrol ederek yapılmalıdır.
GÜBRELEME
Dekardan 10-15 ton ürün beklentisi için toprakta bulunması gereken ortalama NPK miktarları ve bunların dağılımı( kg/saf madde)
| GIDA |
ÜRÜN/TON |
TABANA |
ÜSTE |
TOPLAM |
| 1* |
2* |
3* |
| N |
10 15 |
5-6 7-7,5 |
3-4 4-4,5 |
8-9 11-12 |
18-20 28-30 |
35-36 53-54 |
| P |
10 15 |
12-13 18-19 |
1,7-1,8 3-3,5 |
1,7-1,8 3 |
1-1,5 1,5-2 |
17-18 26-27 |
| K |
10 15 |
14-15 22-23 |
4-4,2 6-6,5 |
12-13 18-19 |
28-29 42-43 |
59-60 89-90 |
1*: Fide dikiminden meyve fındık büyüklüğüne kadar 2*: Meyve fındık büyüklüğü döneminden ilk hasada kadar 3*: Hasad boyunca
BUDAMA
Budamanın amacı, belirli iriliğe gelmiş meyvelerin güneş görmesini ve hava almasını sağlamaktır.
Budama 3 şekilde yapılmalıdır:
1- Yaprak budaması 2- Koltuk( filiz, yan dal ) alma 3- Tepe alma
DOMATES HASTALIKLARI
1- Virüsler, 2- Mantari hastalıklar, 3- Toprak hastalıkları, 4- Gövde, yaprak ve meyve hastalıkları, 5- Bakteriyel hastalıklar.
|